Maghunos-dili

Maririnig natin ang katagang ito kapag may nais tayong papayapain na damdaming nag-aapoy sa labis na galit o poot. Sinasabi nating “maghunos-dili ka”. Sa simpleng kataga, “mag-isip-isip ka”.

Sa pamamagitan ng pagsasabi ng katagang ito “maghunos-dili ka”, sinisikap nating pigilan ang di kanais-nais na pangyayaring maaring maganap kung hindi mapapayapa ang damdamin o magbabago ng isipan, o kaya’y kung di muna mag-iisip ng makailang beses bago gagawin ang isang bagay o magdedesisyon.

Ito rin ang tahasang sinasabi ng Salita ng Diyos na ating pagbubulay-bulayan sa araw na ito na matatagpuan sa Romans 12:2 - "And do not be conformed to this world, but be transformed by the renewing of your mind, that you may prove what is (that) good and acceptable and perfect will of God."

Sa tagalog – "Huwag kayong umayon sa takbo ng mundong ito. Mag-iba na kayo at magbago ng isip upang mabatid ninyo ang kalooban ng Diyos."

Ang kahulugan ng salitang “maghunos” ay “magbago” o “magpalit”. Tulad ng ahas na nagpapalit ng balat, sinasabi nating siya’y naghuhunos. Ang salitang “dili” naman, ang ibig sabihin ay “isip”. (Hindi yung “hindi” sa Bisaya na “dili oy” o kaya’y “dili ko kasabot”).

Kung kaya’t sa pagsasabi ng “maghunos-dili” – sinasabi nating magbago o magpalit ng isip.

At ito raw ang napakahalagang bagay na dapat nating matutunan bilang mga lingkod ng Panginoon o bilang kanyang mga anak. Ang “maghunos-dili”. Magbago na ng isipan. Nang magkagayon, mababatid natin ang mabuting kalooban ng Diyos.

Huwag na raw tayong umayon pa sa takbo o galaw ng mundo. Pagkat tayo’y Kanya ng binago at iniligtas sa tiyak na kapamahakan, dapat lamang na ang ating buhay at maging ng ating pag-iisip ay mabago ayon sa ibig ng Diyos.

Papaano ba nag-huhunos-dili? O papaano sinasabing isipan nati’y nabago na – mula sa maka-sanlibutan tungo sa kabanalan? Kung dati-rati’y laman ng ating isip ay ang pag-iimbot, ang pagiging makasarili, panglalamang sa kapwa, o mga mahahalay na bagay, ngayon ang ating ini-isip na ay yung makakabuti sa kapwa at makapagbibigay kaluguran sa ating Panginoon.

Kapag payapa ang isipan, kapag mabubuting bagay ang ating iniisip, mas higit nating nababatid ang mabuting kalooban ng Diyos. Kung kaya’t sa pagpasok ng Bagong Taon, habang ilang araw pa lang ang nalalagas sa taong 2009, mainam na tayo’y “maghunos-dili” upang masaganang biyaya ng Diyos ay sumaatin.

Maraming mga disgrasya, kaguluhan at mga di kanais-nais na pangyayari ang naiiwasan kapag tayo’y naghuhunos-dili. Maraming mga bagay na napagtatagumpayan kung ang tao’y nag-iisip muna o naghuhunos-dili.

Upang tuluyang mabago ang isipan, upang tuluyang makapaghunos-dili, ating sundin ang sinasabi sa Philippians 4:8 na ganito ang nakasaad –

“Finally, brothers, whatever is true, whatever is noble, whatever is right, whatever is pure, whatever is lovely, whatever is admirable - if anything is excellent or praiseworthy - think about such things.” Ito ang ating paka-isipin.

Tayo’y maghunos-dili.

Isang pagbubulay-bulay.

Bakit Ako Mahihiya?

Sa dahilang nasimulan natin na mga sentimental songs ng late 70’s ang siyang titulo ng ating Pagbubulay-bulay lately tulad ng “Tukso, Layuan Mo Ako” noong nakaraang Linggo, ngayon nama’y ang pamagat ng ating Pagbubulay-bulay ay hango sa awitin na pinasikat noon ni Didith Reyes na “Bakit Ako Mahihiya?”

Hindi ko na bibigyan pa ng background ang awit na ito o ang umawit nito sa dahilang di naman tungkol sa nilalaman ng awit ang ating pagbubulay-bulayan kungdi ang paggamit sa katagang “Bakit Ako Mahihiya?”

Sabi nila makapal daw ang mukha ng taong di marunong mahiya. “Ang kapal naman ng apog mo” ang kantong-salita na maririnig mo kapag ikaw ay tinaguriang walang hiya. (Hindi walanghiya, kungdi walang hiya.)

Dapat nga ba tayong mahiya? Ikaw ba ang tipo na “shy type” kumbaga na ang sambit madalas ay “shy kasi ako eh”. “Dyahi naman” ang dugtong mo pa. Pero sa totoo lang ay gusto-gusto mo rin naman. “Jele-jele, bago quiere” sabi nga sa salitang Kastila. Aayaw-ayaw, pero gusto.

Sa totoo, ang tao’y nilikha na may dignidad. Isang obra-maestrang maipagmamalaki ng dakilang Tagapaglikha. Tayo ang pinakamagandang nilikha ng Diyos sa balat ng lupa pagka’t tayo’y nilikha sa wangis Niya.

Kung gayon, saan nagmula ang “hiya” ng tao sa sarili?

Ito’y unang naganap sa hardin ng Eden. Ating mababasa sa Genesis 3:7 ang ganito, “Then the eyes of both of them were opened, and they realized they were naked; so they sewed fig leaves together and made coverings for themselves.”

Pagkatapos kanin ni Adan at Eba ang ipinagbabawal na bunga, sila’y nagkamalay (o nagkaroon ng malisya) at kanilang napagtanto na sila’y hubad. Kung kaya’t kumuha sila ng dahon ng igos at ito’y pinagtagni-tagni upang ipantakip sa hubad na katawan. Sila’y nahiya.

At nang marinig nila ang yapak ni Yahweh, sila’y agad na nagtago sa kahuyan. “Nasaan kayo” ang tawag Niya. “Nagtago po kami pagka’t kami’y hubad,” ang tugon ng lalaki. Sila’y nahiya.

Ang “hiya” ay nagsimula nang sila’y magkasala. Nang sila’y sumuway sa iniuutos ng Diyos.

Ang kasalanan ang nag-aalis ng dignidad ng tao sa kanyang sarili. Ang nagdudulot sa kaniya na mahiya.

Subali’t ang kahihiyan na dulot ng kasalanan ay pinawi ng lahat sa pamamagitan ng kamatayan ni Hesus sa krus. Inako Niya ang kahihiyan na dapat ay sa atin. Kung kaya’t ang sinumang mananampalataya sa Kaniya ay di na huhusgahan pa, bagkus ay ipawawalang-sala. Tatakpan Niya ang kahihiyang idinulot ng kasalanan.

“Bakit ako mahihiya?” kung kasalanan ay Kanya ng pinatawad at binayaran.

“Bakit ako mahihiya?” kung taglay ko na ang kapangyarihan na makapamuhay ng may kabanalan.

"I tell you the truth, whoever hears my word and believes him who sent me has eternal life and will not be condemned; he has crossed over from death to life.” (John 5:24)

“Bakit ako mahihiya?” kung taglay ko na ang kakayahang ihayag ang Kanyang kadakilaan. Ang kanyang kabutihan. Ang Kanyang katapatan. Ang Kanyang pagliligtas. Hindi ko ikahihiya na Siya ay ipahayag pagka’t Siya ang kaligtasan ng lahat.

“I am not ashamed of the gospel, because it is the power of God for the salvation of everyone who believes.” (Romans 1:16)

Subali’t kung tayo’y di sumusunod sa Kanyang iniuutos. Kung tayo’y laging sumusuway sa Kanyang nais. Kung tayo’y laging tumatalikod sa Kanyang ipinagagawa sa atin. Kung tayo’y pasaway at ang laging ibig ay sundin ang pita ng laman sa halip na ang Kaniyang katuwiran, dapat nga tayong mahiya.

Pagka’t napakabuti Niya sa atin. Nanatili Siyang tapat bagama’t di tayo nagtatapat sa Kaniya. Di Niya pa rin tayo pinababayaan. Iniaabot ang Kanyang mga kamay upang tayo’y gabayan at ingatan. Tumutugon sa ating pangangailangan. Napakabuti ng Diyos. Dapat nga tayong mahiya kung patuloy ang ating pagsuway.

"Bakit ako mahihiya ?’’ - yan ba ang katagang sinasambit mo dahil angkin mo na ang kaligtasang kaloob Niya.

"Bakit ako mahihiya ? - pagka’t ikaw ay pinawalang-sala na at kahihiyan mo’y Kanya ng pinawi.

O tayo’y nahihiya pa rin dahil sa kasalana’y patuloy na namumuhay. Nahihiya dahil patuloy na sumusuway.

O sadyang tayo’y walang hiya.

“He who has an ear, let him hear.” (Rev. 13:9) Siya na may pandinig, ay makinig.

Isang Pagbubulay-bulay.

Undas and the Real All Saints Day (Isang Pagbubulay-bulay)

Undas o Todos Los Santos - yan ang tawag sa atin sa holidays na ginaganap din sa iba’t ibang bahagi ng mundo tuwing sasapit ang November 1 which is All Saints Day at November 2 na All Souls Day naman.

Tinatawag itong Undas o Todos Los Santos sa dahilang ipinagdiriwang ang holidays na ito sa atin tuwing November 1 lamang na siyang regular holiday, bagama’t nai-extend ang pagdiriwang hanggang November 2 at idinideklara na ito na special non-working holiday.

Undas – ano nga ba ang kahalagahan ng tradisyong ito kung saan inaalala ang mga yumao ng mahal sa buhay o kamag-anak o kaibigan. Kung saan bilang pag-alala ay nililinis ang kanilang libingan. Inaalis ang mga damo at iba pang mga kalat na naipon. Pinipinturahan ang nitso ng bagong pinturang puti. Sinisindihan ng kandila at inaalayan ng mga bulaklak at mga pagkain.

Natatandaan ko nung araw, si Nanay ay gagawa ng biko at iba’t ibang kakanin o kaya’y pansit o spaghetti pa nga kung minsan, at ito’y ilalagay sa may altar kasama ang sinindihang kandila. Para raw sa mga patay, sa paniniwalang ang kaluluwa nila’y bumabalik at kakanin ang pagkaing inialay. Marahil pagod sa kanilang malayong paglalakbay.

At dahil curious naman si ako, pagmamasdan ko nga kung may kakain. Pero wala naman. Yun pala ang kakain ay yung pusang malaki ang ulo. Ako po yun, hehehe… Dahil pagkatapos ng ilang oras ay kami na rin ang kakain nung pagkaing inialay sa patay. Ayaw niya kasi eh sa loob-loob ko.

Sa Pilipinas, kakaiba ang pagdiriwang na ginagawa sa All Saints Day at All Souls Day. Ito’y nagiging isang family reunion kung saan sama-samang pupunta ang magkakamag-anak sa sementeryo. Gayundin ang mga magkakaibigan at magbabarkada. Bumubuhos kumbaga ang mga tao. Doon sila kakain sama-sama dala ang gitara o videoke para mag-kantahan, at baraha para mag-tongits marahil. Isang kakaibang pag-alala sa mga namatay na.

Kaya lamang, nakikipagdiwang din kaya ang mga patay sa kanila? Natutuwa rin kaya sila? Nakikihalakhak, nakikiinom, kumakain, kumakanta, naglalaro ng tong-its. Maaaring oo, maaaring hindi sa dahilang sila’y mga patay na at mga espiritu na lamang, na naghihintay tulad ng mga buhay pa ng muling pagbabalik ng Panginoon sa Araw ng Paghuhukom kung saan ang mga kumilala sa Panginoon na mga namatay na ay muling mabubuhay suot ang isang "glorified body" at kasama ng mga buhay pa na daratnan ng Panginoon sa Kanyang muling pagbabalik ay aakyat sa alapaap. Ito yung tinatawag nating rupture. Mababasa po natin ang tungkol dito sa 1 Thessalonians 4:13-18.

Ito ang katotohanan – na muling babalik ang Panginoon upang sunduin ang mga sumampalataya sa Kaniya – ang mga namatay na at mga buhay pa na kumilala sa Kaniya bilang Panginoon at Tagapagligas - upang makasama sa tahanang ginawa Niya para sa atin.

Kung gayon, mas mainam na ang pagdiriwang natin ng Undas ay isang pag-alala ng magaganap sa Kanyang muling pagbabalik, sa halip ng pag-alala lamang ng mga yumaong mahal natin sa buhay na nauna ng lumisan sa daigdig na ito.

Mas magiging makabuluhan ang pag-alala sa mga namatay na kung tiyak nating taglay nila ang buhay na walang-hanggang kaloob ng Diyos pagka’t nung sila’y buhay pa at kasama natin ay ating naibahagi ang Magandang Balita ng kaligtasan.

Mas mainam na ipagdiwang at pahalagahan ang mga araw na kasama pa natin ang ating mga magulang, mga kapatid, asawa, mga anak, kaibigan, ka-trabaho, kabarkada, kapamilya’t kapuso, pagka’t habang sila’y buhay pa, may pagkakataon tayo na maibahagi sa kanila ang Kaligtasang alay ng Panginoon. May pagkakataon tayong masambit sa kanila ang ating wagas na pagmamahal. May pagkakataon tayong pasalamatan sila sa kanilang kabutihan at kagandahang-loob. May pagkakataon tayong sabihing “pinatatawad na kita” kung may nagawa man sila sa atin. Pagka’t pag lumipas ang araw na di natin ito nagawa – maaaring di na muling bumalik pa ang panahon at pagkakataong tulad nito.

Undas – di lamang dapat ito pag-alala sa mga namatay na, bagkus isang pagdiriwang ng muli Niyang pagbabalik kung saan ang mga namatay na kumilala kay Kristo at tayong mga buhay pa na nananampalataya sa Kaniya ay muling magkakasama.

Ito ang tunay na Undas na sa Ingles ay All Saints Day. Pagka't ang lahat na kumilala sa kaniya ay tunay na pinabanal Niya na at tinaguraing "saints", tulad ng binabanggit sa Romans 1:7 - To all in Rome who are loved by God and called to be saints.

All Saints Day! - Isang pagbubulay-bulay sa pagdiriwang ng Undas.